Acute en chronische nageltred bij het paard

Inleiding
Nageltred, de naam zegt het al, is een hoefaandoening die het gevolg is van een vreemd voorwerp (spijker, glas, ijzerdraad, etc.) dat perforeert tot minimaal in de lederhuid van de hoef. Het kan zojuist zijn gebeurd maar ook al langer geleden zijn. Van belang is de plaats waar de spijker de hoef is binnengedrongen en hoe diep de spijker in de hoef zit. Meestal betreft het één van de achterbenen,

hoef paard doorsnede
Doorsnede hoef paard


1. Acute nageltred
Als het voorwerp nog aanwezig is dan is de aandoening erg pijnlijk en is de diagnose makkelijk te stellen.
Verwijder het voorwerp voorzichtig en zorg dat er geen vuil in het steekkanaal kan komen. Soms is het verstandig het voorwerp zelfs te laten zitten en de dierenarts het gevreesde voorwerp te laten verwijderen. Markeer eventueel waar het voorwerp zit, zodat de dierenarts het makkelijk kan terugvinden. Let ook goed op, als je het toch zelf verwijdert, ook hoe ver het voorwerp in de hoef is gedrongen en in welke richting het steekkanaal loopt. Controleer goed of het voorwerp geheel uit de hoef komt en dat er geen stukjes achterblijven. Dat zie je als er verse breukvlakken in het vreemde voorwerp aanwezig zijn.
Soms is het vreemde voorwerp al verdwenen of heb je alleen gezien dat je paard in een spijker (bijvoorbeeld in een plank) heeft getrapt. Er is dan alleen een wond aanwezig.
Röntgenologisch is meer informatie te krijgen over de diepte, de richting en eventuele botbeschadigingen of zelfs fracturen.

Wat kan beschadigd zijn?

Het ingedrongen vreemde voorwerp kan soms veel structuren beschadigen, zoals de lederhuid, het vetkussen, het hoefkraakbeen, het hoefbeen, de diepe buiger, de slijmbeurs (die ligt tussen het straalbeen en de pees van de diepe buiger), het straalbeen en het hoefgewricht.
Of het gewricht is beschadigd kun je vaststellen doordat je gewrichtsvocht uit de wond ziet komen. Ook kan de dierenarts dat merken wanneer hij het gewricht puncteert en er eventueel vloeistof inspuit: het loopt dan via de wond weer naar buiten.
Ook kan met een foto worden beoordeeld hoe ver en waar een sonde naar binnen gaat.

Behandeling
Je moet ervan uitgaan dat een spijker doordringt tot de eerste harde structuur die hij tegenkomt, dat betekent dus tot op het bot: het hoefbeen of het straalbeen. 
Elke wond ten gevolge van nageltred is geïnfecteerd. Antibiotica zijn dus belangrijk. In ieder geval zal de dierenarts dus moeten worden geconsulteerd. Daarnaast moet het hoorn rondom het steekkanaal worden weggenomen ('ruimte maken') opdat pus beter kan afvloeien. Het steekkanaal moet worden gespoeld met betadine. Stop een prop watten gedrenkt in de betadine in het steekkanaal. Ook is het belangrijk een nat verband aan te leggen, alsmede het paard rust te geven. Ook pijnstillers/ontstekingsremmers kunnen belangrijk zijn in de behandeling. Soms loopt het paard onmiddellijk na verwijderen van het voorwerp weer goed, maar dat kan als je verder onderzoek en behandeling achterwege laat na enkele dagen anders zijn...
Controleer of het paard is gevaccineerd tegen tetanus! de kans op tetanus is immers erg groot.

De dagen er na zal het paard regelmatig moeten worden gecontroleerd op de aanwezigheid van koorts, de mate van kreupelheid en of er nog pus uit het steekkanaal komt, of de ondervoet gezwollen is en natuurlijk zal ook het verband af en toe moeten worden gewisseld. Als alles goed lijkt kan overgegaan worden op een droog verband en eventueel kan een beslag met zool worden aangebracht.
Wanneer na enkele dagen geen verbetering is opgetreden of zelfs de kreupelheid is verergerd (paard op 3 benen), dan kun je er van uitgaan dat in de diepere delen van de wond afsterving van weefsel aan de gang is. Dan is operatief ingrijpen noodzakelijk (zie verder): hierbij wordt de wond nog ruimer opengelegd en de wond gedraineerd, het afgestorven weefsel (= necrose) rondom de steekwond verwijderd en de infectie lokaal bestreden.

2. Chronische nageltred
Het verschil met de acute nageltred is dat de kreupelheid langer bestaat en bovendien ernstiger is (op 3 benen), er reeds necrose is opgetreden en het vreemde voorwerp doorgaans niet meer aanwezig is in de hoef.
In de meeste gevallen wordt de behandeling zoals beschreven onder 'acute nageltred' overgeslagen en meteen operatief ingegrepen. Daarbij wordt het steekkanaal ruim omsneden en alle necrose en geïnfecteerde weefsels verwijderd. Indien nodig worden aansluitend het hoefgewricht, de slijmbeurs en of de peesschede uitgebreid gespoeld. De prognose hangt dan af van de ernst en uitgebreidheid van de beschadiging. Zo zijn de vooruitzichten erg slecht wanneer er necrose is in het hoefgewricht of in de slijmbeurs... Soms is euthanasie dan noodzakelijk om verder lijden te voorkómen.

Complicaties na nageltred
- Afwijkende hoefvormen, bijvoorbeeld een hoornzuil.
- Chronische peesontsteking van de diepe buiger bij de aanhechting aan het hoefbeen.
- Vergroeiing van de diepe buiger aan het straalbeen.
- Gewrichtsontsteking (dat loopt bij een paard meestal slecht af)

Bij een tijdig ingestelde behandeling zullen de meeste paarden met deze aandoening volledig herstellen.

© 2016 Dierenkliniek Vrieselaar
Vissersburen 1
8531 EB Lemmer
0514 - 564433
Contact-formulier

Leerzaam en leuk om te doen:
DIERENQUIZ
PAARDENQUIZ
Het is vandaag