Dierenkliniek Vrieselaar

Dierenartsen voor gezelschapsdieren in Lemmer
  0514-564433 (ook bij spoed)

Ziekte van Cushing bij het paard

Inleiding
Ziekte van Cushing (of: hyperadrenocorticisme) ontstaat vrijwel altijd vanuit een goedaardige tumor in de hypofyse (= pijnappelklier) of (heel zelden) een tumor van de bijnier. De tumor in de hypofyse  zorgt voor een verhoogde productie van corticosteroïden door de bijnieren. 
De aandoening komt alleen bij oudere dieren voor: de gemiddelde leeftijd van paarden met de ziekte van Cushing bedraagt ongeveer 20 jaar met een minimumleeftijd van 7 jaar. Je ziet het wat vaker bij merries en ponies.
Men noemt Cushing bij het paard tegenwoordig PPID (Pituitary Pars Intermedia Dysfunction), maar hieronder gebruik ik voor het gemak nog maar steeds het woord 'Cushing'.

cushing paard krullend haar
Krullend lang haarkleed bij een pony met de ziekte van Cushing



Symptomen
Het meest opvallende symptoom is overmatige haargroei en een toegenomen eetlust. Het haar kan daarbij sterk gaan krullen en zelfs een afwijkende kleur krijgen, bijvoorbeeld goudkleurig. Bij zo'n 3% van de paarden met deze aandoening zie je echter geen haarveranderingen. Wanneer deze vachtveranderingen duidelijk aanwezig zijn betekent dat dat de hypofyse-tumor al wel 3 jaar aanwezig kan zijn. In koopkwesties kan dit van belang zijn.
Veel drinken en veel plassen zie je ook vaak bij ziekte van Cushing, maar lang niet altijd zo duidelijk als bij de hond. Er is verlies aan spierweefsel. De conditie van het paard is in het algemeen goed tot overmatig. Vermagering wordt pas waargenomen bij het optreden van suikerziekte (diabetes mellitus).
Deze symptomen hoeven niet allemaal tegelijkertijd voor te komen.

Ten gevolge van Cushing kan er secundair suikerziekte en hoefbevangenheid optereden (daar staat op deze pagina veel meer over). Andere complicaties kunnen zijn: sloomheid, veel zweten, onvruchtbaarheid, beiderzijdse blindheid (door druk van de tumor), overmatige melkproduktie, flauwvallen en secundaire infecties zoals zoolzweren, longontsteking, zweren in de mond en bijholte-ontstekingen.

Met betrekking tot de vachtveranderingen is het van belang op te merken dat sommige worminfecties (strongylose) ook kunnen leiden tot langer haar en vertraagde verharing in het voorjaar, evenwel zonder krulvorming. Hier lees je alle huidaandoeningen bij het paard.

Diagnostiek
De symptomen (o.a. het lange krullende haarkleed) doen al vermoeden dat er sprake is van ziekte van Cushing. Bloedonderzoek en urine-onderzoek, waarbij onderzocht wordt of er een verhoging is van het glucose- en/of het hormoongehalte (cortisol) in het bloed, zal de diagnose kunnen bevestigen.

Behandeling
Zoals genoemd wordt de ziekte van Cushing vrijwel altijd veroorzaakt door een tumor in de hypofyse voorkwab. Het operatief verwijderen van beide bijnieren (en aansluitend het verstrekken van medicijnen om de door het verwijderen van de bijnier ontstane tekorten aan bepaalde stoffen aan te vullen) is mogelijk, maar wordt nauwelijks of niet uitgevoerd bij het paard. Het operatief verwijderen van de hypofyse-tumor bij het paard is technisch niet uitvoerbaar. Er zijn bepaalde medicijnen (o.a. middelen die bij de mens worden gebruikt tegen ziekte van Parkinson) die een gunstig effect hebben op de ziekte van Cushing, maar deze beslist niet genezen. De tumor groeit immers gewoon door. Bovendien zijn sommige van deze middelen niet goedkoop. Wanneer ze in een vroeg stadium van de ziekte worden toegediend is het resultaat vaak erg goed. In een later stadium en wanneer de conditie van het dier slecht is moet euthanasie worden overwogen.
Daarnaast moet stress zoveel mogelijk worden vermeden en is een goede voeding en een regelmatige ontworming van belang om het dier in goede conditie te houden. Tenslotte is het zinvol om het paard regelmatig te scheren en aandacht te schenken aan hoef- en gebitsverzorging.

• Ziekte van Cushing komt ook voor bij de hond. Lees daarover hier

© 2017 Dierenkliniek Vrieselaar
Vissersburen 1
8531 EB Lemmer
0514 - 564433
Contact-formulier